Muuse Wuxuu Ka Tagayaa Taariikh Xun Haday suurto gasho imaatinka Aby Ahmed iyo farmaaje

Weedhsame wuxuu yidhi

Toloow yaa la sirayaa?
Surka yaa la jarayaa
sahal yaa la dabayaa?
ama qool la sudhayaa?
sifir yaa la dirayaa?
Ama loo sanqanayaa?

toloow yaa la sabayaa?
sal-fudaydku hodayaa?
af-gobaadsi solayaa?
ama saarku ridayaa?
Sawir yey la galayaan
Ama suuxin karayaan?

Sannadkii 1995-kii  ayaa  IGADD  loo  beddelay  IGAD  oo  dastuurkii  laga  beddelay  oo  dalka  Eratariya (Eritrea)  xubinimo  la  siiyey,  iyada  oo  aanay  Jamhuuriyaddiii  Soomaaliyeed  saxeexin,  illeyn dowladi  ma  jirin  waqtigaas’eh.  Waqtigaas  waxa  Madaxweyne  Clinton  la  yimid  mashruuc  loo bixiyey  The  Grater  Horn  Initiative  oo  dalalka  IGADD  ku  bahoobay  lagu  soo  darayo  dalalka Ruwandha (Rwanda) iyo Tanzaniya.
Waxa la rabay in dalalka Eratariya iyo Itoobiya oo iskaashanayaa ay qabtaan xeebta dheer ee Soomaaliyeed,  ujeeddadu  waxay  doonto  ha  noqotee. Hindisahan waxa dabada ka riixayey Maamulkii Madaxweyne Clinton ee xisbiga Dimuqraadiga oo ceebi ka raacday askartii lagaga dilay magaalada Muqdisho iyo diyaaradihii laga soo riday ee meydkii duuliyaha la jiid jiiday waddooyinka Muqdisho; duuliye kalena lagaga qabtay. Wax yar kadib waa kii dagaalku ka dhex-dillaacay labadii dal ee Itoobiya iyo Eratariya. Halkaas ayeyna ku dhimatay sheekadii ahayd in la qabsado xeebta Soomaaliya, halka Uganda iyo Rwanda iyana ay isku dhaceen, dabadeedtana way burburtay fikraddii Greater Horn Initiative ee uu hindisaheeda lahaa Maamulka Madaxweyne Clinton.
Hadda ayaa Arintii  dib boodhka looga tumay oo loo bixiyey Isbadalada Geeska ka socda  sababta u weyn ee hadda loo soo rogaal-celiyey waa cabsida Maraykanku ka qabo in dowladda Shiinuhu ay ku habsato Afrika, waana qayb ka mid  ah  dagaalka  la  xidhiidha  tartanka  ganacsiga  ee  ka  dhexeeya  dalalka  Maraykanka  iyo Shiinaha.
Maraykanka  oo   Ethopian  u yihiin Dilaalka u wayn ee Bariga Africa ayaa Mar kale loo adeegsanayaa inay Noqoto cid Yeedhin doonta Goaanada Geeska ka socdo  sida maalgashida laga samaynaayo geeska Africa iyo Dhab ahaan cida dalalka Geeska Africa ayaa saaxiibo la noqonayan arimahan hore u qarsoona ayaa wax Daaha ka rogtay maalgashi ay shirkada Dp world  ku samaysay berbera oo saami ay ka heshay Ethiopia iyadoon waxay ku kasbatay aan la garanayn balse maraykanka oo adeegsanaya UAE Somaliland lagu sanduleeyo inay aqbasho Saamigaas  sidoo kale farmaaje oo ay laf dhuun noqotay Ethopian ku noqdeen Hanankeeda laba wajiilenimo ee ay Somalia kula dhaqmayeen 20  sano laga soo gudbay ayaa shan dakadood oo koonfurta  Somalia ku yaalaa ugu kaga badashay in aanay maamul goboleedyada laga awdo in Ethiopian la macaamilan taas oo dhab ahaan hirgashay .
Eratariya iyo Itoobiya way heshiiyeen iyadoo heshiiskaasna ay daba ka riixaysay USA waanu hirgalay hada wax kaliya dhinayd in dalkii somaaliyed uu isagoo isku duuban uu gacanta u galo Ethiopia tiina haday ayay socotaa oo wax la dhameeyey socdaalkii muuse ku tagay Ethiopia .
Booqashada farmaaje ee hargeisa ku imanayo xogaha qarsooni waxay sheegayaan in Aby Ahmed u duulaayo Muqdisho ka dibna muqdisho ay si wada jira ugu soo duulayaan iyagoo wada socda ayna hargeisa imanayaa talaabadaasi Diplomacy-ada madaama oo flight yahay domestic ama mid gudaha taxliil kale ayuu yeelanayaa, farmaaje toos ayuu u diiday Flight hargeisa ilaa Adisababa farmaaje maaha nin la khiyaami karo
Suurtagalnimada siyaasaddan cusub ee Gobolka Geeska Afrika, shaki weyn ayey leedahay, sida Madaxweyne Ismaaciil Geelle u sheegay in laga fiirsado ay u baahan tahay, waxaanna muhiim ah  inay  iska-garabsadaan  dalalka  Somaliland  iyo  Jabuuti  oo  ah  labada  waddan  ee  Ku Hafan Doona waa sheekada Cusub ee ka Socota Geeska Africa {Isbadalada ka socoda Geeska africa}.
Yaa libinta Helay  hadii farmaaje hargeisa yimaado horta sumcada aby ahmed waa laba jibaarmasaa aduunyada idilkeedna wax u muuqanaysa in Ethiopia wax laga waydiiyo arimaha Somalia sidoo kale farmaaje wuxuu jabinayaa taariikh cusub oo ah in uu noqonayo madaxwaynihii u horeeyey ee somaliyeed ee 30 sano kadib cago dhigay Somaliland oo aanay hortii u dhicin .
Ugu danbayn booqashada farmaaje ee hargeisa ku imanayo isagoo aaminsan inuu yahay madaxwaynihii somaliyeed oo ay somaliland ku jirto waxay qudh gooyo ku tahay Somaliland kasoo kabashadiisuna way adkaanaysaa
Muuse taariikh xun ayuu ka tagayaa?

W.Q : Ahmed Yousuph Hassan 

Published by

Ahmed Y. Hassan

Interpreting My view in Somali Politics and There Economy, Bs/Economics/Separationist/Somalilander, do not miss the reports I publish here

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s